Dạy con là cả một quá trình đòi hỏi sự kiên nhẫn và khoa học. Nếu con trẻ sai cha mẹ cũng cần biết cách dạy dỗ hợp lý. Vì việc kỷ luật trẻ sai cách kông chỉ không mang lại hiệu quả, mà còn là nguyên nhân tạo nên bé cảm thấy lo lắng, hoang mang, phản tính năng. Dưới đó là các hình thức kỷ luật phản tác dụng mà các phụ huynh nên bỏ ngay.
Tiến sĩ Chad Brandt, nhà trị liệu lo ngại, tiến sĩ tâm lý học lâm sàng, ĐH Houston, (Mỹ) cho biết, khi kỷ luật con cái, cha mẹ phải tự đặt câu hỏi “muốn kết quả thế nào”.
“Mục đích của việc kỷ luật con là giúp trẻ hiểu tại sao những việc con làm là sai, để trẻ học hỏi và chia sẻ và hành động sửa chữa sai lầm đó”, Brandt nói. Ông nhận ra một số ít cách kỷ luật sai lạc phổ biến của cha mẹ.
Kỷ luật về thể chất
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh đánh đòn và các hình thức bạo lực khác không tốt cho trẻ. Có bằng chứng cho biết kỷ luật thể chất có thể làm thay đổi cấu tạo não của trẻ và đánh đòn không phải phương pháp hiệu quả giúp trẻ hành động tích cực hơn.
Kỷ luật thể chất cũng góp phần vào một chu kỳ hành vi sai trái, khiến trẻ gặp rắc rối khi bắt chước theo. Tiến sĩ Brandt nói: “cha mẹ không muốn con đánh bạn nếu bạn nó có lỗi, nhưng cha mẹ lại làm điều này với con”.
Sợ bị đánh đòn làm trầm trọng thêm vụ việc hành vi, khiến trẻ bí mật với bố mẹ hơn. Ví dụ, chúng đánh bạn nhưng không khai thật với cha mẹ hoặc nói dối vì không muốn bị đánh đòn. Brant cho rằng, sử dụng kỷ luật thể chất không dạy trẻ thay đổi hành vi mà chỉ dạy trẻ cách né tránh.
Kỷ luật là dạy trẻ hiểu vì sao hành động của chúng là sai và nên làm thế nào trong tình huống tương tự sau này. Đứa trẻ bị phạt sẽ cách tân và phát triển nhận thức về bản thân và cảm xúc. Vì vậy, theo Brandt, phạt con, cha mẹ phải đưa ra các ra quyết định thể hiện sự thấu hiểu. Ví dụ, nếu con đánh bạn vì bạn cướp đồ chơi, hãy hỏi con sẽ cảm thấy thế nào nếu bị người khác đánh như vậy. Sau đó, nói với con nên lịch lãm yêu cầu bạn trả lại đồ chơi hoặc nhờ người xung quanh giúp đỡ. Cuối cùng, hãy cùng con thực hành giải pháp vừa trao đổi.
Kỷ luật quá khắc nghiệt
Dù không phải đánh đòn, chúng ta có thể vẫn quá khắt khe với con. Ví dụ, nhiều bố mẹ chọn hình thức phạt phạt time-out (tách trẻ khỏi tình huống gây phiền nhiễu, giúp bé trấn tĩnh, suy nghĩ về những việc đã làm và tự rút ra bài học như úp mặt vào tường, đứng trong góc nhà…), nhưng kéo quá dài, sẽ phản tính năng.
“Có một giới hạn thời gian trẻ có thể xử lý thông tin. Với trẻ nhỏ, giới hạn đó rất ngắn”, tiến sĩ Brandt cho biết. Vì vậy, nên kết hợp time out với một hình thức kỷ luật thích hợp khác giúp trẻ hiểu hành vi của mình là sai trái. Quá cực đoan sẽ nảy sinh cảm giác hồi hộp, lo ngại trong trẻ.
Ví dụ, con ăn kẹo mà không xin phép, chúng sẽ không được ăn món tráng miệng hôm đó, nhưng đừng bắt con nhịn cả tuần.
Kỷ luật không nhất quán
“Quan trọng nhất của kỷ luật là phù hợp với các quy tắc và hậu quả. Trên thực tế, tính nhất quán sẽ quan trọng hơn hệ quả chi tiết cụ thể, đặc biệt là khi trẻ còn nhỏ”, Brandt nói.
trong số những kiểu kỷ luật không nhất quán thường trông thấy của phụ huynh là nói “không” với con. Ví dụ, nếu con đòi một cái kem, bố mẹ từ chối. Nhưng đứa trẻ vẫn đòi và gây chút áp lực, phụ huynh lại nhượng bộ. Sự mâu thuẫn này dạy con bạn rằng cứ cố gắng khóc lóc chắc chắn không sẽ thành có.
“Đối với đứa trẻ, cũng thật khó hiểu khi bố mẹ cho chúng làm bất cứ điều gì chúng muốn. Rồi bỗng một ngày, bọn trẻ vẫn như vậy mà lại bị la mắng”, Brandt cho biết thêm.
Sự thiếu thống nhất trong cách kỷ luật của phụ huynh cũng có thể khiến trẻ lo lắng. Chúng gặp khó khăn trong việc xác minh bản thân nên hay có hành vi chống đối và thách thức để ngụy trang cho sự bất an đó.
Có thể không phải bạn lúc nào cũng có điều kiện kinh tế để nuôi dưỡng con trong một ngôi nhà ổn định, nhưng dạy con theo cách ổn định và nhất quán thì luôn trong khoảng tay. Sự rõ nét, nhất quán và tích cực tạo môi trường cho trẻ thừa nhận sai lạc và trưởng thành hơn.
>>> Nguồn: Sẽ phản tác dụng nếu kỷ luật trẻ theo các cách này
